Diwali ‘Bhaubij’ Gift for Anganwadi Workers : महाराष्ट्रातील अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांसाठी दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने एकात्मिक बालविकास सेवा योजनेअंतर्गत (ICDS) कार्यरत असलेल्या अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांना प्रत्येकी 2,000 रुपयांची भाऊबीज भेट देण्याचा निर्णय जाहीर केला आहे.
महिला व बालविकास मंत्री आदिती तटकरे यांनी आज दि. 14 ऑक्टोबर 2026 रोजी यासंदर्भातील माहिती दिली. या निर्णयासाठी शासनाकडून 42 कोटी 81 लाख 94 हजार रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
या घोषणेमुळे राज्यातील दोन लाखांहून अधिक अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांना सणासुदीच्या काळात आर्थिक मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या बँक खात्यात पैसे जमा होण्याची नेमकी तारीख स्वतंत्रपणे स्पष्ट झालेली नाही. त्यामुळे प्रत्यक्ष पैसे मिळण्याबाबत अधिकृत सूचना आणि विभागीय माहितीवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
अंगणवाडी सेविका व मदतनीसांना दिवाळीपूर्वीच भाऊबीज!
मुख्यमंत्री आदरणीय श्री. देवेंद्रजी फडणवीस साहेब, उपमुख्यमंत्री आदरणीय श्री. एकनाथजी शिंदे साहेब आणि उपमुख्यमंत्री आदरणीय श्री. सुनेत्राकाकी अजितदादा पवार यांच्या नेतृत्वात राज्यातील सर्व अंगणवाडी सेविका व मदतनीस यांना दिवाळीपूर्वीच शासनाकडून भाऊबीज भेट म्हणून प्रत्येकी दोन हजार रुपये देण्यात येणार आहे.
राज्यातील गर्भवती महिला, स्तनदा माता आणि बालकांच्या पोषणाची काळजी घेणाऱ्या अंगणवाडी सेविका व मदतनीस यांची दिवाळी गोड व्हावी, हा या निर्णयामागील उद्देश आहे.
राज्यात १,०८,६२७ अंगणवाडी सेविका आणि १,०५,४७० अंगणवाडी मदतनीस अशी एकूण २,१४,०९७ पदे कार्यरत आहेत. या सर्व कार्यरत अंगणवाडी सेविका व मदतनीस यांना प्रत्येकी दोन हजार रुपये भाऊबीज भेट देण्यात येणार आहे. यासाठी ४२ कोटी ८१ लाख ९४ हजार रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
#anganwdi #WCD #Adititatkare
— Aditi S Tatkare (@iAditiTatkare) October 14, 2026
किती अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांना मिळणार लाभ?
महाराष्ट्रातील अंगणवाडी व्यवस्थेत कार्यरत असलेल्या सेविका आणि मदतनीसांची संख्या मोठी आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, राज्यात 1 लाख 8 हजार 627 अंगणवाडी सेविका आणि 1 लाख 5 हजार 470 अंगणवाडी मदतनीस कार्यरत आहेत. या दोन्ही गटांची एकत्रित संख्या 2 लाख 14 हजार 97 इतकी आहे.
घोषणेनुसार, या कार्यरत कर्मचाऱ्यांना प्रत्येकी 2,000 रुपये भाऊबीज भेट म्हणून दिले जाणार आहेत. त्यानुसार एकूण निधीची गणना केली असता 2,14,097 कर्मचाऱ्यांसाठी 42 कोटी 81 लाख 94 हजार रुपये आवश्यक ठरतात. जाहीर करण्यात आलेल्या निधीची रक्कमही याच आकड्याशी जुळते.
या निर्णयाचा मुख्य उद्देश दिवाळीच्या काळात अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांना आर्थिक स्वरूपात दिलासा देणे हा आहे. विशेष म्हणजे, या घोषणेत केवळ सेविकांचाच नव्हे, तर त्यांच्या मदतीने अंगणवाडीतील विविध कामे सांभाळणाऱ्या मदतनीसांचाही समावेश आहे.
अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांची भूमिका महत्त्वाची
अंगणवाडी केंद्रे ही ग्रामीण तसेच शहरी भागातील महिला आणि बालकल्याण व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग आहेत. लहान मुलांचे पोषण, गर्भवती महिलांना आवश्यक मार्गदर्शन, स्तनदा मातांपर्यंत पोषणविषयक माहिती पोहोचवणे आणि विविध शासकीय योजनांची अंमलबजावणी यांसारख्या कामांमध्ये अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांची भूमिका महत्त्वाची असते.
अंगणवाडी सेविका लाभार्थ्यांशी संपर्क ठेवणे, आवश्यक माहिती संकलित करणे आणि संबंधित योजनांची माहिती नागरिकांपर्यंत पोहोचवणे अशी कामे करतात. मदतनीस केंद्रातील दैनंदिन कामकाजात सहकार्य करतात. त्यामुळे बालकांचे पोषण आणि महिला आरोग्याशी संबंधित सेवा तळागाळापर्यंत पोहोचवण्यात या दोन्ही घटकांचे योगदान असते.
या पार्श्वभूमीवर दिवाळीनिमित्त देण्यात येणारी आर्थिक भेट ही त्यांच्या कामाची दखल घेणारा निर्णय म्हणून पाहता येईल. तथापि, ही एकदाची सणासुदीची मदत आहे की नियमित मानधनात वाढ, यामध्ये स्पष्ट फरक आहे. सध्याच्या घोषणेनुसार ही रक्कम भाऊबीज भेट म्हणून दिली जाणार आहे. त्यामुळे याकडे कायमस्वरूपी वेतनवाढ म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही.
नेहा बोरा कोण आहे? दिल्लीतील आंदोलनानंतर ‘शेरनी’ म्हणून का होतेय व्हायरल?
मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्र्यांच्या मार्गदर्शनाखाली निर्णय
महिला व बालविकास मंत्री तटकरे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा निर्णय घेण्यात आला आहे. दिवाळीच्या काळात अनेक कुटुंबांच्या खर्चात वाढ होते. सणासाठी खरेदी, घरगुती गरजा आणि इतर आवश्यक खर्च भागवताना अतिरिक्त आर्थिक मदतीचा उपयोग होऊ शकतो. त्यामुळे पात्र कर्मचाऱ्यांना मिळणारी 2,000 रुपयांची रक्कम त्यांच्या सणासुदीच्या खर्चासाठी काही प्रमाणात मदत करू शकते.
मात्र, प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार या मदतीचा परिणाम वेगवेगळा असू शकतो. तसेच ही रक्कम नियमित मानधन, इतर भत्ते किंवा अन्य शासकीय लाभांपेक्षा स्वतंत्र आहे की नाही, याबाबत अधिकृत शासन निर्णयातील तपशील तपासणे आवश्यक आहे.
पैसे खात्यात कधी जमा होणार?
सरकारकडून ही भाऊबीज भेट दिवाळीपूर्वी देण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. काही वृत्तमाध्यमांनी ही रक्कम थेट बँक खात्यात जमा होणार असल्याचेही वृत्त दिले आहे. मात्र, उपलब्ध वृत्तांमध्ये पैसे जमा करण्याची निश्चित तारीख, वितरणाची टप्प्यांनुसार प्रक्रिया किंवा लाभार्थ्यांनी स्वतंत्र अर्ज करायचा आहे का, याचा स्पष्ट तपशील दिलेला नाही. त्यामुळे अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांनी आपल्या संबंधित विभागाकडून किंवा अधिकृत प्रशासकीय सूचनांमधून पुढील माहिती तपासावी. बँक खात्याची माहिती अद्ययावत ठेवणेही उपयुक्त ठरेल; मात्र खाते तपशील बदलण्याची किंवा कागदपत्रे सादर करण्याची कोणतीही अट अधिकृत सूचना मिळाल्याशिवाय गृहीत धरू नये.
निर्णयाचा नेमका अर्थ काय?
एकूण 42.81 कोटी रुपयांच्या निधीतून दोन लाखांहून अधिक अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांना लाभ देण्याची घोषणा झाली आहे. ही रक्कम सणाच्या काळात आर्थिक आधार देऊ शकते. त्याचवेळी, अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांच्या कामाचे स्वरूप आणि जबाबदाऱ्या लक्षात घेता नियमित मानधन, कामाच्या सुविधा आणि सामाजिक सुरक्षेशी संबंधित प्रश्नही स्वतंत्रपणे महत्त्वाचे राहतात.
सध्या निश्चितपणे सांगता येणारी बाब म्हणजे राज्य सरकारने अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांसाठी प्रत्येकी 2,000 रुपयांची भाऊबीज भेट जाहीर केली असून, त्यासाठी आवश्यक निधी उपलब्ध करून दिल्याचे वृत्त अनेक माध्यमांनी दिले आहे. प्रत्यक्ष वितरणाची तारीख आणि इतर अटींबाबत अधिकृत तपशील समोर आल्यानंतरच पुढील स्थिती स्पष्ट होईल.